Należyta staranność w zakresie nielegalnego pozyskiwania drewna w Australii

Ustawa o zakazie nielegalnego pozyskiwania drewna z 2012 r. weszła w życie 1 listopada 2013 r., dzięki czemu Australia jest jednym z pierwszych krajów poza Europą, który wprowadził obowiązkowe przepisy dotyczące należytej staranności wobec nielegalnie pozyskanego drewna. Ustawa uznaje za przestępstwo importowanie produktów z drewna objętych przepisami – oraz przetwarzanie surowych kłód na rynku krajowym – bez uprzedniego przeprowadzenia należytej staranności w celu zmniejszenia ryzyka nielegalnego pozyskania drewna. Produkty z drewna objęte regulacjami obejmują surowe kłody, tarcicę, sklejkę, panele drewniane, masę celulozową i papier oraz meble z elementami drewnianymi, co stanowi dużą część australijskiego handlu importowanego drewnem.

Obowiązek należytej staranności składa się z dwóch elementów: wymogu procesowego (przeprowadzenie badania due diligence) oraz wymogu majątkowego (przechowywanie dokumentacji procesu i zebranych dowodów). Rozporządzenie określa, jakie informacje należy zebrać – gatunek (według nazwy naukowej), kraj i region pozyskania oraz dowód posiadania legalnego organu odpowiedzialnego za pozyskiwanie drewna – a także nakłada na importerów obowiązek oceny ryzyka nielegalnego pozyskiwania drewna w miejscu pozyskiwania drewna i stosowania środków ograniczających ryzyko w przypadku podwyższonego ryzyka. Australijska Straż Graniczna oraz Departament Rolnictwa, Rybołówstwa i Leśnictwa (DAFF) mogą w dowolnym momencie zażądać dokumentacji dotyczącej zgodności, a inspektorzy mogą przejąć produkty, jeśli brakuje środków zapewniających należytą staranność lub są one niewystarczające.

Ustawa szczególnie przestrzega przed nadmiernym poleganiem na zapewnieniach dostawców bez niezależnej weryfikacji w przypadku łańcuchów dostaw wysokiego ryzyka. Uznane certyfikaty leśne stron trzecich — FSC, PEFC i zatwierdzone przez nie normy krajowe — są akceptowane jako mocny dowód legalnego pozyskiwania drewna i znacznie zmniejszają obciążenie związane z należytą starannością. W przypadku łańcuchów dostaw nieposiadających certyfikacji strony trzeciej importerzy muszą przeprowadzić bardziej rygorystyczną weryfikację, potencjalnie obejmującą ocenę ryzyka kraju przeprowadzoną przez TRAFFIC lub równoważne organy, badania DNA gatunków i wizyty w zakładach dostawców. Australijska ustawa różni się od rozporządzenia UE w sprawie wylesiania tym, że koncentruje się na legalności, a nie na ryzyku wylesiania, ale podstawowe wymogi dotyczące aktywów łańcucha dostaw w znacznym stopniu się pokrywają. Sustalium organizuje dokumentację należytej staranności na poziomie wysyłki, łącząc dowody zbiorów z każdym wpisem importowym i utrzymując archiwum dowodów przez pięć lat.